Haber: İlhan Baba
(NÜRNBERG)- Almanya’daki Fraunhofer Entegre Devreler Enstitüsü (Fraunhofer IIS) ile Nürnberg Albrecht Dürer Havalimanı iş birliğinde, yolculara bilgi vermek amacıyla yapay zekâ destekli mobil robot asistan test edildi.
İnsan benzeri robot, park alanları, restoranlar ve havalimanı kontuarları gibi konularda yolcuların sorularını yanıtladı. Proje kapsamında, kamuya açık alanlarda kullanılabilecek insansı asistan sistemlerinin performansı ve kullanıcılar tarafından nasıl karşılandığı değerlendirildi.
Farklı dillerde iletişim kurabilen robot, sözlü soruları anlayıp cevap verebiliyor. Araştırmacılar, çeşitli yapay zekâ modellerini optimize ederek sistemi tamamen cihaz üzerinde çalışan bir “Edge AI” çözümüne dönüştürdü. Böylece tüm işlemler internet bağlantısına ihtiyaç duyulmadan gerçekleştiriliyor.
“Uç yapay zekâ” olarak da adlandırılan Edge AI teknolojisi sayesinde kullanıcıların ses kayıtları ve verileri dış sunuculara gönderilmiyor. Bu durum, veri güvenliği ve dijital egemenlik açısından önemli avantaj sağlıyor.
Nürnberg Havalimanı’ndaki örnek uygulamada yolcular, cep telefonlarını kullanmadan doğrudan robotla konuşarak bilgi alabildi. Sistem; konuşulan dili anlayan çok dilli ses tanıma modeli, soruları analiz edip cevaplayan yerel büyük dil modeli (LLM) ve yanıtları sese dönüştüren konuşma üretim modelinden oluşuyor.
Normalde internet üzerinden büyük veri merkezlerinde gerçekleştirilen işlemler, Fraunhofer IIS’in geliştirdiği sistemde tamamen cihaz üzerinde yapılıyor. Ses önce metne dönüştürülüyor, ardından sıkıştırılmış yerel büyük dil modeli ve RAG (Retrieval-Augmented Generation) sistemiyle işleniyor, son olarak cevap sesli şekilde kullanıcıya iletiliyor.
Nürnberg Havalimanı basın sözcüsü Christian Albrecht, projeye ilişkin yaptığı açıklamada, “Fraunhofer IIS uzmanları, bağımsız şekilde cevap verebilen bir bilgi robotu geliştirdi. Bölgesel bir ortak olarak bu projede yer almaktan mutluyuz. Fraunhofer IIS’e gerçek kullanım deneyimleri sunarken, misafirlerimize de yenilikçi bir bilgi alma deneyimi yaşatıyoruz” ifadelerini kullandı.
Fraunhofer IIS’te Efficient AI Grup Lideri Dr. Axel Plinge ise, “Edge AI uzmanlığımız sayesinde büyük dil modeli ile ses işleme sistemlerini internet ve bulut bağlantısı olmadan gömülü platform üzerinde çalışabilecek kadar verimli hale getirdik. Böylece veriler ne aktarılıyor ne de depolanıyor. Bu, veri güvenliği açısından büyük avantaj sağlıyor” dedi.
Projede yalnızca teknik performans değil, kullanıcı deneyimi ve insanların robotlarla etkileşime yaklaşımı da inceleniyor. Araştırmacılar, havalimanı gibi yoğun ortamlarda hangi donanım ve sistem mimarisinin daha verimli çalıştığını test etmeyi hedefliyor.
